کتاب «A History of Ancient Israel and Judah» نوشتهٔ جی. مکسول میلر و جان اچ. هِیز یکی از معتبرترین آثار دانشگاهی دربارهٔ تاریخ اسرائیل و یهودای باستان است و می‌کوشد این تاریخ را بر پایهٔ شواهد تاریخی و باستان‌شناختی ــ نه صرفاً روایت کتاب مقدس ــ بازسازی کند.

نویسندگان از این پیش‌فرض آغاز می‌کنند که کتاب مقدس عبری منبعی بسیار مهم، اما الهیاتی و ایدئولوژیک است؛ بنابراین باید در کنار آن از داده‌های باستان‌شناسی، کتیبه‌ها، اسناد همسایگان (مانند آشوریان، بابلیان و مصریان) و تحلیل انتقادی استفاده کرد. هدف کتاب، ارائهٔ تصویری واقع‌گرایانه از شکل‌گیری و تحول جوامع اسرائیل و یهوداست، نه بازگویی سنت‌های دینی به‌عنوان تاریخ قطعی.

کتاب تاریخ را از دوران کنعانی و عصر برنز آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که اسرائیل اولیه احتمالاً نه نتیجهٔ یک فتح ناگهانی، بلکه حاصل تحول تدریجی جوامع محلی در ارتفاعات فلسطین بوده است. نویسندگان نسبت به روایت خروج بزرگ از مصر و فتح سریع کنعان با احتیاط برخورد می‌کنند و آن‌ها را بیشتر بخشی از حافظه و هویت قومی می‌دانند تا گزارش دقیق تاریخی.

در ادامه، دورهٔ پادشاهی متحد داوود و سلیمان بررسی می‌شود. میلر و هیز وجود این پادشاهی را محتمل می‌دانند، اما عظمت و شکوهی را که کتاب مقدس توصیف می‌کند، اغراق‌آمیز تلقی می‌کنند. پس از آن، تمرکز اصلی بر دوران دو پادشاهی جداگانهٔ اسرائیل (شمالی) و یهودا (جنوبی) است: اسرائیل به‌عنوان قدرتی سیاسی و اقتصادی مهم‌تر، و یهودا به‌عنوان دولتی کوچک‌تر، مذهبی‌تر و آسیب‌پذیرتر.

نویسندگان نقش قدرت‌های امپراتوری مانند آشور و بابل را در شکل‌دهی سرنوشت این دو پادشاهی برجسته می‌کنند. سقوط اسرائیل به دست آشور و سپس نابودی اورشلیم و تبعید بابلی، نقاط عطف اصلی کتاب‌اند. این رخدادها نه‌تنها ساختار سیاسی، بلکه الهیات یهودی را نیز دگرگون کردند و زمینه‌ساز شکل‌گیری یهودیت متأخر شدند.

در پایان، کتاب نشان می‌دهد که تاریخ اسرائیل و یهودا داستان سازگاری، شکست، بازتفسیر و بقاست. هویت دینی یهودیان در واکنش به فاجعهٔ تبعید شکل منسجم‌تری یافت و متون مقدس در همین بستر تاریخی تدوین و بازنویسی شدند. در مجموع، این اثر تصویری انتقادی، دقیق و غیرایدئولوژیک از گذشته ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه تاریخ، سیاست و دین در شکل‌گیری اسرائیل باستان درهم تنیده‌اند.